Waarom komen onze AI-pilots niet verder dan pilots?

Omdat de besturingslaag tussen strategie, mensen en technologie ontbreekt. Niet de techniek stokt, maar de vraag wie beslist, wie de output valideert en wanneer een pilot mag opschalen. Deze meter laat in tien vragen zien op welke van vijf bestuurslagen dat bij jou vastloopt.

Tien vragen, ongeveer drie minuten. Je krijgt een frame, geen oordeel.

De tien vragen

  1. Een afdelingshoofd wil een nieuwe AI-tool aanschaffen. Wat gebeurt er meestal voor dat besluit valt?
  2. Iemand vraagt jouw MT waarom de organisatie in AI investeert. Wat is het antwoord?
  3. Een AI-systeem maakt een fout met gevolgen voor een klant. Wie is daar verantwoordelijk voor?
  4. Hoe staat het met de AI Act binnen de organisatie?
  5. Ik vraag vandaag hoeveel AI-initiatieven er in de organisatie lopen. Wat gebeurt er?
  6. Wat gebeurt er meestal met een AI-pilot die werkt?
  7. AI-tools zijn ingevoerd. Wat gebeurde er met de mensen die ermee moesten werken?
  8. De OR vraagt wat AI betekent voor functies. Wat is het antwoord?
  9. Na een AI-rapport of -voorstel in het MT, hoe verloopt het gesprek meestal?
  10. Wat doet de organisatie met de uitkomsten van een AI-systeem nadat het draait?

De vijf bestuurslagen

Richting

AI leeft als losse ambitie, niet verbonden aan wat de organisatie wil bereiken. Zolang die koppeling ontbreekt, financier je activiteit zonder te weten waar ze toe leidt.

Governance

Er wordt met AI gewerkt zonder dat eigenaarschap en verantwoording belegd zijn. Dat is het gat waar compliance, de accountant en de AI Act straks doorheen vallen.

Portfolio

Er gebeurt van alles, niemand bewaakt het geheel. Dit is versnippering met een innovatie-label, en het kost meer dan het oplevert.

Mens

De techniek beweegt sneller dan de mensen die ermee moeten werken. Daar strandt opschaling, vrijwel nooit in het model zelf.

Leervermogen

Aanbevelingen gaan door zonder dat iemand doorvraagt. De stilte aan tafel is de meest onderschatte kwaliteitscheck die je hebt.

Over deze meter

De Bestuurbaarheidsmeter is ontwikkeld door Daniël de la Parra, De la Parra & Company, Den Haag. Twintig jaar ervaring in organisatietransformatie, lean en agile, met directies en MT’s in zorg, onderwijs, infrastructuur en de publieke sector.

Laatst herzien: september 2026.

Terug naar De la Parra & Company